🌾 AIF – Agriculture Infrastructure Fund

मराठी पूर्ण नाव

कृषी पायाभूत सुविधा निधी

इंग्रजी पूर्ण नाव

Agriculture Infrastructure Fund (AIF)

ही योजना 2020 मध्ये सुरू करण्यात आली. तिच्यामागचा मुख्य उद्देश शेतमालाची काढणीनंतरची हानी कमी करणे, साठवणूक व लॉजिस्टिक्स सुधारणा, processing/value addition वाढवणे आणि शेतकऱ्यांना चांगला बाजारभाव मिळण्यास मदत करणे हा आहे.

💰 AIF मध्ये मुख्य आर्थिक फायदा काय?

AIF अंतर्गत पात्र प्रकल्पांसाठी बँक/वित्तीय संस्थेकडून कर्ज मिळू शकते.

1. 3% Interest Subvention

₹2 कोटीपर्यंतच्या पात्र कर्जावर केंद्र सरकारकडून 3% प्रति वर्ष Interest Subvention उपलब्ध आहे.

ही सवलत कमाल 7 वर्षांपर्यंत उपलब्ध आहे. ₹2 कोटींपेक्षा जास्त कर्ज असल्यास interest subvention चा लाभ ₹2 कोटीपर्यंतच्या भागापुरता मर्यादित राहतो.

उदा.:

समजा पात्र कर्ज = ₹1 कोटी

बँकेचा लागू व्याजदर = 9%

AIF interest subvention = 3%

तर पात्र भागावर सरकारकडून 3% interest support मिळतो. प्रत्यक्ष कर्जाची रचना, व्याज आकारणी आणि subvention adjustment बँकेच्या प्रक्रियेनुसार होते.

AIF हे 35% किंवा 50% थेट capital subsidy scheme नाही. याचा मुख्य फायदा interest subvention + credit guarantee + eligible convergence असा आहे.

🏦 2. Credit Guarantee

₹2 कोटीपर्यंतच्या पात्र कर्जासाठी CGTMSE अंतर्गत credit guarantee उपलब्ध होऊ शकते; संबंधित guarantee fee सरकारकडून समर्थित केली जाते. FPOs साठी NABSanrakshan माध्यमातून guaranteeची तरतूद लागू होऊ शकते.

यामुळे पात्र प्रकल्पांना collateral/security बाबत कर्ज मिळवताना मदत होऊ शकते.

पण “₹2 कोटीपर्यंत प्रत्येकाला collateral-free loan मिळेल” असे सरसकट म्हणता येत नाही—अंतिम lending decision आणि लागू security requirements बँकेच्या appraisal व नियमांनुसार असतात.

👨‍🌾 कोण AIF घेऊ शकतो?

AIF अंतर्गत अनेक प्रकारचे लाभार्थी पात्र असू शकतात, उदा.:

• 👨‍🌾 Individual Farmers
• 👥 Farmer Producer Organizations – FPO/FPC
• 🏦 Primary Agricultural Credit Societies – PACS
• 🤝 Self Help Groups – SHG
• 👥 Joint Liability Groups – JLG
• 🏢 Partnership Firms
• 🏢 Private Limited Companies
• 🚜 Agri-entrepreneurs
• 💡 Agri Startups
• 🏪 Marketing Cooperative Societies
• 🏛️ Multipurpose Cooperative Societies
• 🏢 State Agencies
• 🤝 FPO Federations
• इतर पात्र cooperative/federation entities

ही पात्रतेची व्यापक यादी अधिकृत AIF मार्गदर्शक तत्त्वे व बँकांच्या AIF माहितीत दिली आहे.

🏗️ कोणते प्रकल्प करता येतात?

AIF चा सर्वात मोठा उपयोग Post-Harvest Infrastructure साठी होतो.

🧊 Storage & Cold Chain

• Warehouse
• Cold Storage
• Cold Chain
• Refrigerated storage
• Controlled/modern storage facilities

🌾 Primary Processing

• Cleaning
• Sorting
• Grading
• Packaging
• Primary processing centres
• Aggregation centres

🍅 Food/Agricultural Value Addition

शेतमालाची value addition करणाऱ्या पात्र infrastructure projects ना AIF financing मिळू शकते.

🚚 Agriculture Logistics

• Farm-gate logistics
• Collection centres
• Supply-chain infrastructure
• Transportation-linked infrastructure

🌱 Community Farming Assets

शेतकरी/FPO/PACS इत्यादींच्या सामूहिक वापरासाठी पात्र community farming assets उभारता येतात.

📦 उदाहरणे

समजा शेतकरी/FPO कडे मोठ्या प्रमाणात कांदा उत्पादन आहे.

त्यांना:

कांदा → Collection → Sorting → Grading → Storage → Packaging → Market

यासाठी infrastructure उभारायचे असेल, तर पात्रतेनुसार AIF financing उपयोगी ठरू शकते.

त्याचप्रमाणे:

फळे → Cold Storage → Sorting/Grading → Packaging → Market

अशा infrastructure chain साठीही AIF महत्त्वाचे आहे.

📊 AIF आणि Subsidy मध्ये फरक

हा मुद्दा खूप महत्त्वाचा आहे.

म्हणून AIF ला PMFME सारखी 35% subsidy scheme समजू नये.

💵 स्वतःचा हिस्सा / Margin

अधिकृत मार्गदर्शक माहितीनुसार काही AIF financing structures मध्ये किमान 10% promoter contribution/margin अपेक्षित असू शकतो. प्रत्यक्ष margin बँक, borrower category आणि project appraisalनुसार ठरतो.

⏳ Repayment Period

AIF loan साठी साधारण 7 वर्षांपर्यंत repayment period, त्यामध्ये moratorium period असू शकतो.

अधिकृत guidelines मध्ये moratorium 2 वर्षांपर्यंत असू शकतो; प्रत्यक्ष कालावधी बँक व प्रकल्पाच्या appraisalनुसार ठरतो.

🔄 दुसऱ्या योजनांसोबत Convergence

AIF चा एक महत्त्वाचा फायदा म्हणजे पात्र प्रकल्पांमध्ये इतर सरकारी योजनांसोबत convergence/dovetailing करण्याची तरतूद आहे.

म्हणजे एखाद्या प्रकल्पाला लागू असलेल्या इतर सरकारी सहाय्याचा आणि AIF financingचा योग्य नियमांनुसार एकत्रित वापर करता येऊ शकतो.

📝 AIF अर्ज प्रक्रिया

साधारणपणे प्रक्रिया अशी असते:

1. Business/Project Idea

⬇️

2. Eligible Project तपासणी

⬇️

3. DPR – Detailed Project Report तयार करणे

⬇️

4. AIF Portal वर Online Application

⬇️

5. Project/Bank Appraisal

⬇️

6. Loan Sanction

⬇️

7. Project Implementation

⬇️

8. Interest Subvention व Credit Guarantee ची प्रक्रिया

AIF साठी सरकारने online portal आधारित प्रक्रिया उपलब्ध केली आहे.

📄 सामान्यतः लागणारी कागदपत्रे

प्रकल्पानुसार कागदपत्रे बदलू शकतात, पण साधारणपणे:

• Aadhaar Card
• PAN Card
• Bank Account details
• जमीन/जागेची कागदपत्रे
• 7/12 उतारा, लागू असल्यास
• Lease Agreement, लागू असल्यास
• Partnership/Company documents
• GST, लागू असल्यास
• Udyam Registration, लागू असल्यास
• FPO registration documents, लागू असल्यास
• Project Report / DPR
• Machinery quotations
• Project cost estimates
• Financial projections
• Bank-related documents

अंतिम कागदपत्रांची यादी बँक व प्रकल्पाच्या प्रकारानुसार बदलू शकते.

 AIF ची सद्यस्थिती

फेब्रुवारी 2026 च्या केंद्र सरकारच्या माहितीनुसार, 26 जानेवारी 2026 पर्यंत AIF अंतर्गत ₹80,224.15 कोटींच्या कर्जाची 1,50,431 प्रकल्पांसाठी मंजुरी झाली होती, आणि या प्रकल्पांमधून सुमारे ₹1,27,508 कोटींची गुंतवणूक mobilize झाली होती.

महाराष्ट्रासाठी 2025-26 पर्यंत AIF अंतर्गत ₹8,460 कोटींचे tentative allocation नमूद करण्यात आले होते.